نحوه رفتار با کودکان استثنایی و عقب مانده ذهنی
کودک استثنایی
بیایید با خودمان روراست باشیم. تعطیلات هر چقدر هم مایه خوشحالی باشد؛ مدیریت و مواجه شدن با دشواری های مخصوص آن بسیار سخت است؛ حتی برای افراد بالغ!
رفت و امدهای بي شمار و غیرقابل کنترل، جمعیت زیاد و پرهیاهو، صف های طولانی و شلوغ، صدای بلند موسیقی و… از ملزومات تعطیلات سال نو هستند. در حالی که هرکدام از اینها می توانند به تنهایی نظم زندگی عادی را بهم بریزند تصور کنید مجموعه این موارد با هم چه پکیج دردسر آفرینی را خلق کرده و مسئولیت رسیدگی به فرزند استثنایی شما را دو چندان خواهد کرد. اگر مادر کودک استثنایی هستید، به هیچ وجه برنامه جشن سال نو تان را لغو نکنید. مطمئن باشید راه های زیادی وجود دارد تا همچنان که محیط مناسبی را برای تامین نیازهای فیزیکی و عاطفی فرزند تان فراهم می کنید، بتوانید تعطیلات سال نو را برای خود و تک تک اعضای خانواده تان دوست داشتنی تر و خاص تر کنید و همگی به عنوان یک خانواده دور هم جمع شوید.
سوزان گو، به عنوان یک متخصص مغز و اعصاب کودکان که به طور خاص با کودکان مبتلا به اوتیسم و سایر مشکلات عصبی سر و کار دارد، توصیه می کند به پیشنهادهای او برای کاهش و به حداقل رساندن استرس فرزندتان در تعطیلات سال نو، کمی فکر کنید. تجربه نشان داده است که خیلی از این راهکارها می تواند به ایجاد تعادل و آرامش شما، خانواده و فرزندتان کمک کند.
هوشمندانه سفر کنید
سفر، از آن موضوعاتی است که در ذات خود آشفتگی، بی قراری و گیج کنندگی دارد. حالا به این آشفتگی و هرج و مرج و ریخت و پاشی های غیرقابل کنترلی، مبحث تعطیلات را هم اضافه کنید. زمانی که صف ها طولانی تر، شلوغی و ازدحام جمعیت بیشتر و پتانسیل افراد برای از کوره در رفتن بیشتر و بیشتر می شود. بسیار خوب! کمی هوشمندی و خلاقیت در مدیریت سفر به شما کمک می کند تا بخش زیادی از این دردسرها را پشت سر بگذارید. در اینجا چند توصیه ساده برای هموارتر کردن برخی از این مشکلات و معضلی ها، به خانواده ها داریم:
چند ساندویچ سبک، ساده و متنوع به همراه مقداری تنقلات اضافی بردارید، به ویژه اگر کودکتان رژیم غذایی خاصی دارد.
سعی کنید با توجه به شاخص گلایسمی میزان پروتئین موجود در ساندویچهایتان را خون نیز شهرت دارد بهترین اطلاعات را برای سیر نگه داشتن اعضای خانواده در مسیر طولانی در اختیارتان قرار می دهد و کمک می کند مانع از بروز نوسانات خلقی اطرافیانتان براثر گرسنگی شوید.
نحوه رفتار با کودکان استثنایی و عقب مانده ذهنی
روشهای تربیتی کودکان عقب مانده ذهنی
بد نیست بدانید، نمایه گلایسمی شامل یک سیستم امتیازبندی از ۱ تا ۱۰۰ است که نسبت جذب هریک از کربوهیدراتهای غذایی به جریان خون را نشان میدهد. گلوکز که سریع تر جذب می شود امتیاز ۱۰۰ را دارد. این شاخصی بیشتر برای کمک به درمان افراد دیابتی طراحی شده قند مصرفی شان ارزیابی کنند. غذاهایی با پایدار نگه داشتن سطح قند خون به ما کمک می کند تا بتوانند میزان قند مصرفی شان را ارزیابی کنند غذا هایی با شاخص گلایسمی متوسط یا پایین با ثبات و پایدار نگه داشتن سطح قند خون به ما کمک می کنند برای مدت طولانی تری احساس سیری داشته باشیم
برنامه ریزی دقیق و پیش بینی های مناسب برای پاسخگویی به هر نیازی از جمله زمان و و تامین نیازهای فرزندتان قبل از شروع سفر بتوانید شرایط هموارتر و فضای ارام تری را برای خود و دیگر اعضای خانواده تان فراهم کنید.
مقداری از داروها و مکملهای مورد نیاز تان را در یک بسته قابل حمل قرار داده و ان را در کیف دستی خود نگه دارید تا در صورتی که به هر دلیلی به ساک یا چمدانهایتان دسترسی نداشتید بتوانید در موقع نیاز فورا از محتویات از مهارتهایی که به فرزندتان آموزش داده اید، استفاده کنید! به عنوان مثال، اگر قبلا با کودکتان خیلی ارام او را به نشستن بی سر و صدا در وسیله نقلیه ترغیب کنید. درست مثل وقتی که در خانه هستید و او خیلی مطیع اغلب درخواست های شما را اجابت می کند.
اطمینان حاصل کنید که یک فرم شناسایی مثل دستبند یا برچسب هویت پزشکی و … که مشخصات فرزند تان همراه شماره تماسی شما در ان درج شده باشد، همراه او هست. اگر فرزندتان به هر دلیلی از جلوی چشمتان غیب شود، این اطلاعات سبب خواهد شد با آرامش بیشتری به دنبال او بگردید.
برای دیدن محیط های مختلف آماده باشید
تا جایی که برایتان امکان دارد درباره مقصد تان اطلاعات کسب کنید. سپس با نشان دادن تصاویر مختلف از محل اقامت و توصیف فضا و مکانی که قرار است به انجا سفر کنید، ذهن فرزندتان را برای این سفر اماده کنید. یادتان نرود برای این زمینه سازی از دادن هیچ اطلاعاتی مضایقه نکنید. از توصیف و تشریح و نشان دادن عکسی حیوانات و گیاهان و خوراکی های مربوط به مقصد گرفته تا اهالی بومی ان منطقه. حتی درباره بوها و صداهایی که ممکن است فرزندتان در این سفر تجربه کند هم با او صحبت کنید. بگذارید بفهمد که انتظاراتی که احتمالا در سفر از او خواهید داشت با قواعد و قوانین و انتظارات روتین زندگی روزمره و عادی شما و او متفاوت است. مثلا به او بگویید: «میدانم که در خانه خودمان اجازه داری ساندویچت را در تخت خودت بخوری اما در خانه مادربزرگ و پدربزرگ، غذا فقط در آشپزخانه خورده می شود. این به خاطر این است که آنجا خانه آنهاست و اینکه ما غذایمان را در آشپزخانه بخوریم آنها را خوشحالی می کند.»
فراموش نکنید که تا پیش از شروع سفر و قبل از رسیدن به مقصد، باید این قوانین را بارها و بارها به عناوین مختلف و با روایتهای گوناگون به فرزندتان یاد اوری کنید. ضمن اینکه باید در فهم بیشتر این موارد با او هم کلام هم بشوید. از متکلم وحده بودن و ارامانه صحبت کردن با کود ان استثنایی جدا پرهیز کنید!
یک ساک کوچک شامل چیزهایی که ممکن است راحتی و آرامش بیشتر فرزندتان را تضمین کند، اماده کنید. این ساک می تواند محتوی بالش مخصوصی او، یکی دو دست از لباس خوابها یا چند دی.وی.دی مورد علاقه او باشد. با این کار در واقع تکه ای از خانه را با خودتان اورده اید که می تواند از یک مکان ناآشنا محیطی با حس آشنا برای کودکتان بسازد.
به حواس ششگانه خود و فرزندتان اشراف داشته باشید. برخی از کودکان حساسیت فوق العاده ای به نورها و صداها دارند. به یاد داشته باشید که صداهای غیر متداول و نور زیاد از ویژگی ایام تعطیلات سال نو هستند. اگر مواجه شدن با این ترکیب ها برای فرزندتان چیز تازه ای به شمار می اید، بد نیست با اختصاص زمان بیشتر و برنامه ریزی شرایطی را برای او ایجاد کنید که پیش از مواجه شدن با نور و رنگ و صداهای ویژه سال نو، ان حالی و هوا را تجربه کند.
دقت کنید، اگر یک پیاده روی کوتاه پنج دقیقهای تا خانه همسایه، موجب آشفتگی فرزندتان می شود با پیدا کردن چند راه حل او را به انجام و تکرار این پیاده روی ترغیب کنید. مثلا مسیر دیگری را برای رسیدن به مقصد انتخاب کنید یا او را تشویق کنید با استفاده از هدفون و گوشی دادن به موسیقی مورد علاقه اش یا ابزارهای آرامش بخش دیگر، شما را در پیاده روی ها همراهی کند.
نحوه رفتار با کودکان استثنایی و عقب مانده ذهنی
با انتظارات واقع بینانه فرزند تان را همراهی کنید
همه ما دوست داریم تعطیلاتی بی عیب و نقص و تمام عیار داشته باشیم. اما زندگی واقعی در سرخوشی ها و موقعیتهای موقتی تعطیلات خلاصه نمی شود. اگر انتظاراتتان از زندگی را کاملا واقع گرایانه تعریف کنید میتوانید زندگی شادتری داشته باشید و از لحظه لحظه هایتان به درستی استفاده کنید.
آیا فرزندتان هنگام قرار گرفتن در محیطهای جدید و برای ایستادن در صف با مشکل مواجه است؟ بسیار خوب، سعی کنید موقعیت ها و شرایطی که فرزندتان را برآشفته و عصبی می کند را برای او تبدیل به فضایی جذاب تر و دلپذیر کنید. شاید با نشان دادن یک تصویر زیبا یا همراه داشتن عروسک مورد علاقه اش را خوب یابد می سازید. مطمئن باشید فرزند استثنایی شما هم از قابلیتهای در خور توجهی برای برقراری ارتباط با دیگران برخوردار است. ان ها را بیشتر و بهتر بشناسید و به او کمک کنید تا تعاملات اجتماعی اش را مدیریت کند. اغلب بچه ها برای برقراری ارتباط با افراد جدید دچار مشکل هستند، تعامل با یک گروه آدم تازه از راه رسیده که جای خود را دارد! حالا تصور کنید به این دشواری، یک کودک استثنایی هم اضافه شود. اشتباه نکنید! این جمله به این معنی نیست که او را ایزوله کنید یا اینکه او علاقه ای به برقراری ارتباط با دیگران ندارد. نه! به هیچ وجه. تنها کاری که باید بکنید این است که به فرزند تان فرصت بدهید تا کم کم و در گروه های یک تا دو نفره با افراد جدید آشنا شود و با انها ارتباط بگیرد
اطمینان حاصل کنید که گروه و جماعتی که با او ارتباط برقرار کرده است امن و بی خطر باشد. بچه های استثنایی گاهی احتیاج به زمان بیشتری برای پذیرفتن صداها و چهره های جدید به عنوان اعضای خانواده یا دوستان دارند. این فرصت را از انها نگیرید
کمک بخواهید
گاهی و البته اغلب در تعطیلات، دیگران مشتاق هستند تا به کمک شما بیایند. چرا که نه! از آنها کمک بگیرید. کمی درباره کمکهای کردن سهولت سفر مهمانانشان، به ویژه انهایی که نیاز به خدمات ویژه دارند، اطلاعات جمع کنید. مطمئن باشید بسیاری از آنها در برخورد با فرزند استثنایی تان یا مدیریت مشکلات شما، کارورزیده تر از خود شما هستند. با کسانی که آماده کمک به شما هستند راحت باشید و به آنها بگویید دقیقا چطور و چگونه میتوانند به شما کمک کنند فراموش نکنید اینکه کسی دقیقا متوجه منظور شما نشده است به معنی بی میلی و بی توجهی او به درخواست یا کمک نکردن به شما نیست
هدف اصلی تعطیلات را فراموش نکنید
قرار است تعطیلات فرصتی باشد که به شما و خانواده تان خوش بگذرد. حتی اگر قرار باشد برای مملو از سکوتی را تجربه کنید، این به ان معنی نیست که تعطیلات منحصر به فردی نداشته اید. لحظه های رمانتیک و نوستالژیک هم بخشی از زندگی هستند و هیچ چیز باارزش تر و زیباتر از فهمیدن ارزشی لحظه حال نیست. به قول معروف: «دم را غنیمت بشمارید.»
هیچ یک از ما کامل و بی عیب و نقص نیستیم و اتفاقا همین موضوع زندگی را زیبا می کند. بنابراین چندین نفس عمیق بکشید و بدانید هر اتفاقی که در لحظه اکنون می افتد، دقیقا همان چیزی است که باید باشد.