سخنوری و فن بیان
۴) حالت چهره
· وجود صمیمیت در حالت و حرکات چهره کمک میکند تا رابطهای گرم و مثبت با مخاطبان خود بوجود آورید. خندهای که شما به چهره دارید به مخاطب میفهماند که شما هم یک انسان و (در نتیجه) قابل اعتمادید، و بدین ترتیب به آنان این فرصت را میدهد که نظرات شما را بپذیرند.
· حالت چهره شما (در حقیقت) بیانگر حال و هوای سخنان شماست و مخاطبتان را (در سخنرانی) درگیر میکند.
۵) لباس مناسب
· انتخاب خوب لباس کمک میکند تا برای مخاطب خود احترام قایل شوید. قبل از حضور در محل سخنرانی، نظر دیگران را در رابطه با نحوه انتخاب لباس و نیز تناسب آن با مناسبت مربوطه جویا شوید.
۶) رسا بودن صدا
گاهی آهنگ و لحن کلام اثری به مراتب قویتر از محتوای آن دارد. با تمرین کردن، احساس و انرژی را به صدای خود بیفزایید. شما میتوانید با رعایت موارد زیر، گفتار خود را تنوع ببخشید:
· بالا بردن و پایین آوردن صدا
· تغییر دادن سرعت کلام به منظور تهییج مخاطب
· استفاده از مکث و سکوت بجای گفتن «آه»، «اووم»، «راستش»
· کم و زیاد کردن دانگ صدا برای تاکید بر روی نکات مهم و درگیر نمودن مخاطب
· انرژی بخشیدن به صدا به این منظور که صدا خستهکننده و بیروح نباشد، و
· تمرین روزانه و ضبط صدا برای پی بردن به نکات نیازمند تغییر
۷) درگیر کردن مخاطب
· با پرسیدن سوال، صحبت مستقیم و علاقهمند کردن مخاطبان، آنان را در سخنرانی خود درگیر کنید. این کار باعث میشود با مخاطب خود یک ارتباط راحت برقرار کنید.
· با استفاده از جملاتی جذاب در ابتدای کار، عکس، نقشه یا بخشهایی از یک فیلم، و یا درخواست کمک از خود حضار، آنها را در بحث خود درگیر کنید (شرکت بدهید).
۸) شوخ طبعی
· غرض از شوخی این نیست که نقش یک کمدین را بازی کنید بلکه به این وسیله باید فضایی آرام را بوجود بیاورید و با مخاطب خود مزاح کنید. شوخی میتواند وجه تمایز یک سخنرانی معمولی و یک سخنرانی عالی به حساب آید.
· اگر در گفتار خود کمی شوخی به خرج دهید، مخاطب پی میبرد که شما نیز انسانید و در عمل نیز یادگیری انسان هنگام انبساط خاطر بیشتر است. سعی کنید در سخنان خود داستانهای شخصی و وقایع جاری را بگنجانید تا سخنرانیتان خشک نباشد.
۹) کنترل اضطراب
اکثر افراد از سخنرانی در جمع هراس دارند، حتی بیشتر از مرگ. همه هنگام صحبت در برابر جمع به میزان معینی اضطراب دچار میشوند، اما نکته اینجاست که نباید به این اضطراب پایان داد بلکه باید آن را کنترل کرد.
· درست قبل از ایراد سخنرانی چند نرمش تنفسی عمقی انجام بدهید تا کمی آرامش پیدا کنید.
· از اضطراب خود برای هیجان بخشیدن به سخنرانی خود استفاده نمایید.
· به خاطر داشته باشید که از شما برای ایراد سخنرانی دعوت شده است چرا که شما حرف مهمی برای زدن داشتهاید.
· همه خواستار موفقیت شما هستند.
۱۰) صحبت کردن در جمع مهارتی است که شما میتوانید آن را با تمرین و ممارست بیاموزید. مهار کردن اضطراب و نیز تمرین و تکرار فنون فوق در سخنرانی میتواند برایتان موفقیت به همراه آورد.
در ادامه فنون سخنوری (البته کوتاه و خواندنی) موارد مهم و کلیدی دیگری خدمت شما ارائه میشود:
11. در سخنوری از كسی تقلید مكنید و به طبیعت خود باشید. [هر کس بیان خاصی دارد که این نحوه سخن مختص اوست. سعی کنید موارد کلی که سخنرانی شما را تضعیف میکند، برطرف کنید، اما هیچگاه در ایراد سخن، سعی نکنید از کسی تقلید کنید. در عوض همت خود را برای رعایت قواعد و برطرف کردن نقاط ضعف، جمع کنید]
12. بهترین سخنور آنست كه در سخن گفتن قصد سخنوری نكند. یعنی نیتش جلوه كردن در سخنوری نباشد و حواس خود را همه مصروف انجام وظیفه كند. [کسانی که خود را به آب و تاب میاندازند و برای ارائه یک مطلب و یا یک موضوع، سر و صدای زیادی ایجاد میکنند و سعی میکنند فن خطابه خود را به رخ مخاطب بکشند، برای شنوندگان، دلزدگی ایجاد میکنند. سعی کنید آنچه قرار است بگویید، به راحتی و بدون تکلف و سختی به مخاطبتان برسانید.]
13 هر وقت سخنوری در پیش دارید، قبل از آن تن یا روح خود را خسته مكنید. [خستگی علاوه بر اثر گذاری روی سلولهای مغز و جلوگیری از تمرکز کافی، روی قیافه و حتی صدا، اثر میگذارد و به همین نسبت از جذابیت سخن، میکاهد. یادمان باشد که افسرده دل افسرده کند انجمنی را]
14. وقتی كه در حضور جماعت برای سخنوری حاضرمیشوید، هیأت خود را درست و به قاعده بسازید. [اولین چیزی که یک مخاطب از شما میبیند، هیئت و وضع ظاهری است. همان طور که جلد زیبای یک کتاب، انسان را به سوی آن میکشاند و یا قیافه فیزیکی و جذابیت یک خودرو باعث میشود در قدم اول، مخاطب به سمت آن جذب شود، در سخنرانی نیز، قدم اول آراستگی و جذابیت ظاهری است. البته این بدان معنا نیست که پوشش گرانقیمتی داشته باشیم و یا بیش از حد و غیر معمول به آراستن خود بپردازیم.]
15. هنگام سخنوری اگر حواستان پریشان باشد، اندكی تأمل كنید تا حواس بجا بیاید شتاب مكنید نفس بكشید آرام پیش بروید. [مکث کوتاه و چند لحظه ای در هنگام ایراد سخنرانی، به جلب توجه و حواس جمعی مخاطبان نیز کمک زیادی میکند.]
16. بدون اینكه تذلل كنید، نسبت به شنوندگان مؤدب و متواضع باشید چیزی مگویید دلیل بر این كه آنان را نادان میپندارید .اصرار نداشته باشید كه ایشان را در خبط و خطا قلم بدهید و اثبات تقصیر برای ایشان بكنید غرور و خودپسندی منمایید. [بیشتر راه های صحیح را به آنها معرفی کند و سعی نکنید روی اشتباهات، پافشاری زیادی کنید. خصوصا اگر در حال حاضر به این مساله اشتباه گرفتار باشند. باید طوری سخنرانی کنید، که بفهمند کارشان اشتباه است و بیشتر روی راه کارهای درست و صحیح تکیه کنید و در سخنرانی آن ها را محاکمه نکنید]
17. در سخنوری ظرفیت شخصی بخرج مدهید. كلیات بگویید و اگر ناچار با كسی طرف شدید در عین محكم و استوار بودن ملایم، متین و عاقل باشید. [با افراد کم ظرفیت، بگو مگو نکنید. سعی کنید با متانت و بزرگواری و در نهایت تعقل از آنها گذشت کنید. امام علی علیه السلام میفرماید: أَوَّلُ عِوَضِ الْحَلِیمِ مِنْ حِلْمِهِ أَنَّ النَّاسَ أَنْصَارُهُ عَلَى الْجَاهِل : اولین بهره انسان صبور و بردبار از صبرش این است که مردم یاور او میشوند بر علیه کسی که نسبت به او جهالت کرده است.]
